منظومه فکری رهبر شهید در امر حکمرانی، پدیده ای بی نظیر و مبتنی بر مرجعیت قرآن است

به گزارش ایکنا، حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی میرزایی؛ عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص)، 25 شهریورماه در نشست علمی «مرجعیت قرآن در ساختار اندیشه حکمرانی امام شهید» از سلسله نشست های همایش بین المللی مکتب امام مجاهد شهید(تبیین اندیشه، سیره و حکمرانی حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (قدس الله نفسه الزکیه)) که از سوی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد با بیان اینکه حکمرانی مفهومی مدرن و محصول عقلانیت بشری است، گفت: امام هر جا در کتاب ولایت فقیه از حکومت حرف زده است بیشتر ناظر به امر حکمرانی است تا حکومت کما اینکه این مسئله در سخنان قائد شهید هم وجود دارد البته در آن زمان حکومت تعبیر عامی بود اما مراد امامین انقلاب همین حکمرانی و مردم سالاری دینی بوده است.

وی اضافه کرد: پیوند بین دین و قدرت از دوره خلافت و حکومت امویان و عباسیان و فروپاشی حکومت عثمانی مطرح و البته در این حکومت ها شاهد گسست حکومت ها با حکمرانی قرآنی بوده ایم و ما می توانیم این گسست اساسی را تبیین و درک کنیم.

میرزایی بیان کرد: در طول تاریخ شیعیانی حکومت داشته اند اما آیا با ساختار قرآنی حکومت کرده اند و پایه قدرت آنان برآمده از تفسیر قرآنی از امامت و حکومت بوده است؟ اگر به صورت خاص تجربه حضرت امیر(ع) را استثنا کنیم تا قبل از انقلاب تقریبا پیوندی بین دین و حکومت وجود نداشته است این در حالی است که در امر امامت، همه مذاهب اسلامی، تعریف حکمرانانه داشته و آن را ریاست دین و دنیا بیان کرده اند و خلافت بر مسلمین.

میرزایی با تأکید بر اینکه تعریف شیعه و سنی از امامت، حکمرانانه است و امام کسی است که ریاست و پاسداری و پاسبانی از دین و دنیای مردم دارد، تصریح کرد: در تأسیسات اندیشه اسلامی رگ و ریشه های حکمرانانه به امامت وجود دارد اما چیزی که در تاریخ اسلام رخ داد انحراف عمیقی بود که در هر دو جریان تشیع و اهل سنت تا قبل از انقلاب شاهد آن هستیم.

وی با بیان اینکه ولایت فقیه ریاست نیابتی بر دین و دنیا است که امام راحل بیشترین نقش را در تحقق آن داشتند، اظهار کرد: اما نگاه امام شهید نگاهی تخصصی تر، دقیق تر و عمیق تری مبتنی بر قرآن و البته شرایط زمانه است.

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص) ادامه داد: عمده جریانات سیاسی اسلامی از دوره سیدجمال به بعد در خدمت بازتولید سلفی گری و ... افتادند و یا دچار انحرافات مختلف شدند. امام شهید از دهه 50 شمسی به صورت متمرکز وارد این بحث شدند و کتاب طرح اندیشه اسلامی در قرآن را نوشتند که ناظر به حکمرانی و چالش های آن در دنیای معاصر بود.  ایشان قبل از آن که در نهادهای بین المللی از مسئله حکومت به حکمرانی گذار کنند در تفسیر خود و تجربه عملی سالیان رهبری، گسست ها و ضعف های نگاه کلاسیک به قدرت را تبیین و بازنگری و آسیب شناسی کردند.

میرزایی اضافه کرد: همه این جریان در بازاندیشی امام شهید مبتنی بر معرفت قرآنی در امر حکمرانی است. برخی قصد داشتند که حکومت های مختلف اسلامی ولو عباسی را با قرآن، مقدس سازی و توجیه کنند اما قائد شهید براساس قرآن کریم به ارائه مؤلفه های قرآنی حکمرانی در نظر و عمل پرداخت. علی عبدالرازق در نظریه حکومت با نگاه مدرن به تجربه حکومت پیامبر(ص) پرداخته است اما امام شهید مفاهیم بنیادین را از قرآن گرفته است.

وی تأکید کرد: در بین نظریه پردازان اسلامی بدون تردید منظومه فکری رهبر شهید پدیده ای کم نظیر و بلکه بی نظیر و واجد ارزش علمی متمایز است و تمایز اندیشه ایشان را باید در تجربه سه دوره دانست؛ نخست تعمیق و تامل و تدبر قرآنی ایشان بر روی مسائل اجتماعی سیاسی قرآن، این ایده به تدریج پخته شد و حضوری مدام در حال سیرورت بود. دوم کنشگری عینیت گرایانه؛ نظریات فکری امام شهید در کتابخانه حوزه شکل نگرفت بلکه در کوران مبارزه بود و آرایش قدرت جهانی و منطقه را به درستی درک کردند و متناسب با آن تدبیر داشتند.

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص)، تصریح کرد: سوم تصدی و راهبری عینی حاکمیت یعنی قرآن را با نگاه پایه ریزانه مورد تحقیق و تدبر قرار دادند نه صرفا استخراج یکسری مباحث نظری. در پخته ترین  عمیق ترین لایه ایده های قرآنی ایشان وارد میدان عمل شد؛ وقتی امامت جریان حکمرانی را بر دوش کشیدند این موقعیتی استثنایی بود که برای هیچ متفکر اسلامی قبل از ایشان فراهم نشده بود.

میرزایی در پایان گفت: قوام و متانت و پختگی و دوام جریان حکمرانی ایشان در نظر و عمل ناشی از اعتقاد ایشان به مرجعیت قرآن کریم است. ایشان از قرآن نقاط آغازین فهم درست در عرصه حکمرانی را شروع کردند. ایشان نظریات بیرونی را بر قرآن عرضه نکردند بلکه براساس قرآن، تأسیس اندیشه کردند.

انتهای پیام